- 0 دیدگاه
اخبار و اطلاعیههای مهم را اول دریافت کن
راهنمای جامع و تخصصی بررسی اصول فیزیکی عملکرد، کدهای استاندارد نقشه خوانی مدار فرمان و قدرت، و معیارهای دقیق مهندسی برای انتخاب ترکیب بیمتال و کنتاکتور جهت حفاظت صد در صدی از الکتروموتورهای سه فاز در کارخانجات و صنایع سنگین. با مطالعه این مقاله از مجله فنی شرکت مبین نیرو، تامین کننده اورجینال تجهیزات برق صنعتی اشنایدر و تکو، با نحوه سیم بندی عملی، ترفندهای حرفه ای عیب یابی تابلو برق، جداول سایزینگ کابل و تفاوت رله حرارتی مکانیکی با کلید حرارتی اشنا شوید تا از سوختن موتورهای گران قیمت خطوط تولید خود به طور کامل جلوگیری کنید.
توسعه روزافزون زیرساختهای صنعتی و اتوماسیون مدرن، کارخانجات تولیدی و واحدهای بزرگ صنعتی را بیش از هر زمان دیگری به عملکرد پایدار الکتروموتورها وابسته کرده است. در این میان، بروز اختلالاتی چون اضافه بار، دو فاز شدن شبکه یا اتصالات کوتاه ناگهانی، همواره سلامت موتورهای گرانقیمت را در صنایع مادر مانند فولاد، سیمان، پتروشیمی و معدن تهدید میکند. برای جلوگیری از خسارات سنگین مالی و توقف خطوط تولید، مهندسان اتوماسیون و برق صنعتی از ترکیب طلایی دو قطعه کلیدی یعنی رله حرارتی و کلید الکترومغناطیسی بهره میبرند.
شرکت مبین نیرو به عنوان مرجع و تامینکننده تخصصی تجهیزات برق صنعتی اورجینال، راهنمای جامع و فنی فرآیند همگامسازی این دو تجهیز را برای شما پیمانکاران، صاحبان صنایع و تکنسینهای عزیز آماده کرده است. برای دریافت مشاوره تخصصی، استعلام قیمت رقابتی و خرید تجهیزات اصل، میتوانید از طریق شماره تلفن 02188842616 با مهندسان مشاور ما تماس حاصل فرمایید.
اطلاعات تماس و دسترسی:
بیمتال کنتاکتور یک سیستم مجتمع حفاظتی و کلیدزنی فشار ضعیف است که برای کنترل ایمن و قطع به موقع مدار الکتروموتورها در زمان بروز اضافه بار حرارتی طراحی شده است. کنتاکتور وظیفه کلیدزنی، قطع و وصل جریانهای بزرگ قدرت و فرمانپذیری از سیستمهای اتوماسیون مانند PLC را بر عهده دارد، در حالی که رله بیمتال با اتصال مستقیم به خروجی کنتاکتور، جریان عبوری به سمت موتور را رصد میکند.
هرگاه جریان مصرفی موتور به دلیل اضافه بار مکانیکی یا گیرپاژ از حد مجاز فراتر رود، تغییر شکل حرارتی تیغههای ناهمجنس بیمتال باعث تحریک کنتاکتهای فرمان (95-96) شده و با قطع کردن تغذیه بوبین کنتاکتور، کل مدار قدرت را به سرعت و به طور کامل قطع میکند تا از سوختن سیمپیچ موتور جلوگیری شود. این همپوشانی عملکردی، پایه و اساس بوردها و تابلوهای راه انداز موتور در تمامی صنایع مدرن است و استفاده از نمونههای اورجینال آن برای پایداری خطوط تولید الزامی است.
برای کالبدشکافی دقیقتر این مجموعه باید دانست که کنتاکتور به تنهایی هیچگونه مکانیزم حفاظتی در برابر اضافه جریانهای تدریجی ندارد و صرفا یک کلید فرمانپذیر مغناطیسی است. از سوی دیگر، رله حرارتی یا همان بیمتال نیز فاقد تیغههای ضخیم قطعکننده زیر بار است و تنها میتواند یک سیگنال فرمان کوچک تولید کند.
به همین دلیل، مهندسان اتوماسیون با ترکیب این دو قطعه یک لایه حفاظتی هوشمند به نام بیمتال کنتاکتور ایجاد میکنند. در خطوط تولید پیشرفته کارخانجات، این ساختار مانع از عبور جریانهای هجومی مداوم شده و در صورت قطع یکی از فازها (پدیده دو فاز شدن)، با تشخیص ناهماهنگی حرارتی در سه فاز عبوری، فرمان توقف اضطراری را صادر میکند تا موتورهای سه فاز دچار سوختن متقارن یا غیرمتقارن نشوند.
مکانیزم داخلی رله حرارتی بر پایه یک اصل فیزیکی ساده اما بسیار دقیق بنا شده است: تفاوت در ضریب انبساط طولی دو فلز ناهمجنس. در ساختار این قطعه، دو شمش فلزی ظریف (عموما برنج و آهن یا آلیاژهای نیکل-فولاد) به طور کامل به یکدیگر پرس شدهاند. دور این تیغهها، سیمپیچهای حامل جریان موتور قرار دارند. با عبور جریان الکتریکی، حرارت ناشی از اثر ژول (Joule Heating) ایجاد میشود. از آنجا که یکی از فلزات با افزایش دما بیشتر از دیگری منبسط میشود، کل تیغه دوتایی به سمت فلز با انبساط کمتر خم میشود. این انحراف مکانیکی مستقیما به یک اهرم متصل است که با رسیدن به حد آستانه تنظیم شده، وضعیت کنتاکتهای داخلی رله را تغییر میدهد.
در طراحیهای مدرن و استانداردهای سختگیرانه IEC، برای خنثی کردن اثر دمای محیط بر عملکرد رله، از یک تیغه کمکی به نام “تیغه جبرانساز دما” بهره میبرند. این ساختار مهندسی باعث میشود که رله حرارتی در بازه دمایی وسیعی (معمولا از 20- تا 60+ درجه سانتیگراد) بدون خطا و صرفا بر اساس جریان واقعی موتور عمل کند. همچنین وجود دکمههای ریست دستی (Manual) و اتوماتیک (Automatic) به تکنسینها اجازه میدهد تا پس از رفع خطای مکانیکی موتور، مدار را دوباره به چرخه تولید بازگردانند. شما برای آشنایی با دستهبندیهای مختلف این تجهیز حفاظتی میتوانید مقاله کاربردی انواع بی متال را در مجله فنی مبین نیرو مطالعه فرمایید.
کنتاکتورهای صنعتی کلیدهای الکترومغناطیسی قدرتمندی هستند که از سه بخش اصلی تشکیل شدهاند: بوبین (سیمپیچ مغناطیسی)، هسته آهنی (شامل دو بخش ثابت و متحرک) و کنتاکتهای اصلی و کمکی. با اعمال ولتاژ فرمان به دوسر بوبین، یک میدان مغناطیسی قوی در هسته ثابت ایجاد شده و هسته متحرک را به سمت خود جذب میکند. این حرکت مکانیکی باعث بسته شدن تیغههای قدرت و برقراری جریان سه فاز موتور میشود. عیبیابی بوبین یکی از مهمترین بخشهای نگهداری تابلوهای برق است؛ برای بررسی تخصصی مشخصات فنی و ولتاژهای نامی این قطعه حیاتی، پیشنهاد میشود راهنمای بوبین کنتاکتور اشنایدر را مشاهده کنید.
اتصال مکانیکی و الکتریکی بیمتال به کنتاکتور معمولا از طریق شاخکهای مسی مستحکمی انجام میشود که دقیقا با ترمینالهای خروجی قدرت کنتاکتور همخوانی دارند. این طراحی ماژولار باعث حذف سیمکشیهای اضافی، کاهش نقاط اتصال (و در نتیجه کاهش ریسک شل شدن اتصالات و ایجاد جرقه) و ابعاد فشرده تابلو برق میشود. برندهای مطرح جهانی مانند اشنایدر الکتریک فرانسه با رعایت ابعاد استاندارد در سریهای TeSys D، اتصال بینقص بیمتال به زیر کنتاکتور را تضمین کردهاند، به طوری که سیمهای قدرت خروجی موتور مستقیما به ترمینالهای زیرین بیمتال متصل میشوند.
طراحی یک مدار استاندارد برای راه اندازی موتور نیازمند دانش دقیق نقشه خوانی و درک عمیق از استانداردهای مدار فرمان است. در بخش مدار قدرت، جریان سه فاز شبکه ابتدا از کلید محافظ (مانند کلید مینیاتوری یا کلید حرارتی) عبور کرده، سپس وارد تیغههای قدرت کنتاکتور (ترمینالهای 1, 3, 5) شده و از ترمینالهای خروجی (2, 4, 6) مستقیما وارد ورودیهای بیمتال میشود. در نهایت، کابلهای خروجی بیمتال به تخته کلمپ الکتروموتور متصل میگردند. اما جادوی اصلی حفاظت در مدار فرمان اتفاق میافتد؛ جایی که کنتاکت بسته بیمتال (شمارههای 95 و 96) به صورت سری در مسیر جریان بوبین کنتاکتور قرار میگیرد تا نقش قطعکننده نهایی را ایفا کند.
کنتاکتهای فرمان بیمتال شامل دو جفت ترمینال با شمارههای استاندارد بینالمللی هستند: کنتاکت بسته (NC) با شمارههای 95-96 و کنتاکت باز (NO) با شمارههای 97-98. در طراحی مهندسی، سیم فاز فرمان ابتدا از استوپ اضطراری (Emergency Stop) عبور کرده و سپس وارد ترمینال 95 بیمتال میشود.
خروجی ترمینال 96 مستقیما به شستی استوپ معمولی و سپس شستی استارت متصل میگردد تا در صورت بروز اورلود، مسیر جریان بوبین در کسری از ثانیه قطع شود. از سوی دیگر، ترمینالهای 97 و 98 برای مدارهای سیگنالینگ و آلارم استفاده میشوند؛ به این صورت که با مینیاتوری یا PLC متصل شده و در صورت تریپ کردن بیمتال، چراغ سیگنال خطا (خطای Trip) روی درب تابلو روشن شده یا سیگنال فالت به اتاق کنترل مرکزی ارسال میشود. برای تسلط کامل بر نحوه سیمبندی عملی این سیستم، توصیه میکنیم مقاله آموزشی مدار فرمان کنتاکتور و بیمتال را مطالعه کنید.
طبق استانداردهای نقشه خوانی IEC، کنتاکتورها با حرف اختصاری K یا KM و رلههای حرارتی با حرف F یا FR نمایش داده میشوند. در نقشههای مهندسی، تیغههای قدرت با اعداد تکرقمی (1 تا 6) و کنتاکتهای فرمان با اعداد دو رقمی مشخص میگردند. درک این کدها به تکنسینهای خطوط تولید اجازه میدهد تا در سریعترین زمان ممکن فرآیند خطایابی (Troubleshooting) را انجام دهند. نصب صحیح و آرایش منظم سیمهای فرمان داخل داکت تابلو، ریسک تداخلات الکترومغناطیسی را کاهش میدهد.
برای درک بهتر چگونگی قرارگیری این قطعات در کنار یکدیگر در نقشه، میتوانید نمودار زیر را که ساختار استاندارد یک مدار راه انداز تکضرب را نشان میدهد، بررسی فرمایید:
[سه فاز شبکه] —> [کلید مینیاتوری/حرارتی] —> [کنتاکتور (KM)] —> [رله بیمتال (F)] —> [الکتروموتور صنعتی] | (کنتاکت 95-96 قطع فرمان) <–+
سیمکشی دقیق بخش فرمان بر اساس این الگو، تضمینکننده عملکرد صحیح کل سیستم در مواجهه با خطاهای حرارتی است. جهت مشاهده نقشههای عملی و جزئیات بیشتر سیمکشی ترمینالها، میتوانید به راهنمای تخصصی نقشه مدار بی متال در وبسایت مبین نیرو مراجعه فرمایید.
یکی از چالشهای بزرگ در نگهداری سیستمهای برق صنعتی، انتخاب نوع ریست (Reset Mode) رله حرارتی است. رلههای بیمتال دارای یک کلید دو حالته با علامتهای H (Manual/Manual) و A (Automatic) هستند. در حالت دستی (H)، پس از تریپ کردن مدار به دلیل اضافه بار، تکنسین باید صبر کند تا تیغههای بیمتال خنک شوند و سپس به صورت حضوری دکمه قرمز یا آبی روی رله را فشار دهد تا کنتاکت 95-96 دوباره بسته شود. این حالت برای موتورهای بزرگ صنعتی بسیار ایمنتر است، زیرا تکنسین را مجبور میکند پیش از راه اندازی مجدد، علت اصلی اورلود (مانند گیرپاژ مکانیکی، خرابی بلبرینگ یا افت ولتاژ) را بررسی و برطرف کند.
در مقابل، حالت اتوماتیک (A) به گونهای عمل میکند که پس از سرد شدن تیغهها (که معمولا بین 2 تا 5 دقیقه زمان میبرد)، کنتاکتها به طور خودکار به حالت عادی بازمیگردند. استفاده از حالت اتوماتیک در فضاهایی که دسترسی به تابلو برق سخت است یا در سیستمهای کنترل از راه دور (Remote Control) کاربرد دارد، اما نیازمند احتیاط فراوان است؛ چرا که اگر علت اورلود برطرف نشده باشد، موتور مکررا روشن و خاموش شده و در نهایت به دلیل استهلاک حرارتی شدید، سیمپیچ آن میسوزد.
انتخاب سایز دقیق تجهیزات حفاظتی، قلب مهندسی برق صنعتی است. انتخاب قطعهای کوچکتر از حد مجاز باعث تریپهای کاذب و توقف بیدلیل خط تولید میشود، در حالی که انتخاب قطعه بزرگتر، عملکرد حفاظتی را مختل کرده و منجر به سوختن موتور میشود. برای انتخاب کنتاکتور مناسب، ردههای بهرهبرداری (Utilization Categories) تعیینکننده هستند. برای الکتروموتورهای جریان متناوب قفس سنجابی (که رایجترین موتورهای صنعتی هستند)، از رده AC-3 استفاده میشود. کنتاکتور انتخاب شده در رده AC-3 باید توانایی تحمل جریان راه اندازی موتور (که معمولا 5 تا 7 برابر جریان نامی است) را داشته باشد. برای دسترسی به متدهای سایزینگ استاندارد، میتوانید به مقاله بررسی فرمول و جدول انتخاب کنتاکتور مناسب مراجعه کنید.
برای تسهیل در فرآیند مهندسی و خرید، کارشناسان فنی شرکت مبین نیرو جدول تخصصی زیر را بر اساس استانداردهای شرکت اشنایدر الکتریک فرانسه برای ولتاژ شبکه 400 ولت AC و موتورهای استاندارد 1500 دور بر دقیقه آماده کردهاند:
| توان موتور (کیلووات) | جریان نامی موتور (آمپر) | کد فنی کنتاکتور مناسب (Schneider) | رنج جریان رله بیمتال (آمپر) | مدل بیمتال اشنایدر (TeSys D) |
| 4 | 8.5 | LC1D09 | 7 تا 10 | LRD14 |
| 5.5 | 11.5 | LC1D12 | 9 تا 13 | LRD16 |
| 7.5 | 15.5 | LC1D18 | 12 تا 18 | LRD21 |
| 11 | 22 | LC1D25 | 17 تا 25 | LRD22 |
| 15 | 29 | LC1D32 | 23 تا 32 | LRD25 |
| 18.5 | 35 | LC1D38 | 30 تا 40 | LRD35 |
| 22 | 41 | LC1D40A | 37 تا 50 | LRD353 |
| 30 | 55 | LC1D65A | 48 تا 65 | LRD365 |
انتخاب بر اساس این مستندات فنی، درصد خطای سیستم طراحی شما را به صفر میرساند. شما میتوانید برای بررسی کامل کدهای فنی و ابعاد دقیق این قطعات، به مقاله مرجع جدول کنتاکتور اشنایدر در وبسایت ما مراجعه فرمایید.
به دلیل اهمیت بالایی که تجهیزات حفاظتی در صنایع دارند، متاسفانه نمونههای تقلبی و کپی (High Copy) برندهای معتبری چون اشنایدر الکتریک در بازار به وفور یافت میشوند. استفاده از یک بیمتال تقلبی فاجعهبار است؛ زیرا آلیاژهای به کار رفته در تیغههای حرارتی آن استاندارد نبوده و در زمان اضافه بار عمل نمیکنند، که نتیجه آن سوختن قطعی موتور و ترانسفورماتورهای بالادست است. اولین گام برای تشخیص اصالت، بررسی کیفیت تزریق پلاستیک بدنه و حک شدن برند است. در نمونههای اورجینال، بدنه از پلیآمید ضد شعله و بسیار مرغوب ساخته شده و کدهای فنی با لیزرهای دقیق و بدون پخششدگی رنگ بر روی قطعه درج شدهاند.
گام دوم، بررسی وزن قطعه و کیفیت فنربندی کلیدها است. کنتاکتورها و بیمتالهای اصلی اشنایدر به دلیل استفاده از هستههای آهنی با خلوص بالا و ترمینالهای مسی ضخیم، وزن به مراتب بیشتری نسبت به نمونههای تقلبی دارند. همچنین، نمونههای اصلی دارای هولوگرامهای امنیتی سه بعدی و کدهای QR اختصاصی هستند که با اسکن آنها میتوانید مشخصات قطعه را در سایت رسمی سازنده رهگیری کنید. شرکت مبین نیرو به عنوان تامینکننده تخصصی با ارائه ضمانت اصالت کالا، خرید امن شما را تضمین میکند. برای تسلط بر ترفندهای حرفهای عیبیابی ظاهری و تست بوبین، میتوانید به مقاله تشخیص کنتاکتور اشنایدر اصل مراجعه نمایید.
با پیشرفت الکترونیک قدرت و فناوریهای دیجیتال، تجهیزات حفاظتی جدیدتری نیز به بازار برق صنعتی معرفی شدهاند. یکی از این تجهیزات، کلید حرارتی یا همان MPCB (Motor Protection Circuit Breaker) است. تفاوت اصلی کلید حرارتی با ترکیب بیمتال و کنتاکتور در این است که کلید حرارتی یک تجهیز دو منظوره است؛
یعنی هم مدار را در برابر اضافه بار (حفاظت حرارتی) و هم در برابر اتصال کوتاه (حفاظت مغناطیسی با قدرت قطع بالا) محافظت میکند. علاوه بر این، کلید حرارتی مستقیما مدار قدرت را قطع میکند و نیاز به مدار فرمان پیچیده ندارد. با این حال، کلید حرارتی قابلیت کلیدزنی مداوم (مانند کنتاکتور) را ندارد و برای کنترل اتوماتیک از طریق PLC، همچنان نیاز به حضور کنتاکتور در کنار آن است.
تجهیز پیشرفته دیگری که در صنایع سنگین کاربرد دارد، سافت استارتر (راه انداز نرم) است. سافت استارتر با استفاده از تریستورها، ولتاژ راه اندازی موتور را به صورت تدریجی افزایش میدهد و جریان هجومی را به شدت محدود میکند. اکثر سافت استارترهای مدرن دارای رلههای حفاظتی الکترونیکی داخلی (Electronic Overload) هستند که رفتاری به مراتب دقیقتر از بیمتالهای مکانیکی دارند. این رلههای دیجیتال با نمونهبرداری دقیق از جریان توسط ترانسفورماتورهای جریان (CT) داخلی و با استفاده از میکروپروسسورها، منحنیهای قطع حرارتی را شبیهسازی میکنند. برای بررسی تفاوتهای ساختاری این روشهای راه اندازی، مطالعه مقاله نحوه عملکرد سافت استارتر بسیار گشا خواهد بود.
رلههای بیمتال مکانیکی با وجود قدیمی بودن، به دلیل قیمت بسیار اقتصادی، سادگی فوقالعاده در عیبیابی و عدم نیاز به منبع تغذیه مجزا، همچنان محبوبترین گزینه در تابلوهای برق استاندارد هستند. این رلهها در برابر نوسانات شدید ولتاژ فرمان آسیبپذیر نیستند و طول عمر مکانیکی بالایی دارند. بزرگترین نقطه ضعف آنها، سرعت واکنش کمتر در مقایسه با رلههای الکترونیکی و همچنین عدم توانایی در ثبت خطاهایی مانند هارمونیکهای شبکه است.
جدول زیر مقایسه جامعی بین سیستم سنتی بیمتال کنتاکتور، کلید حرارتی (MPCB) و سافت استارتر دیجیتال را ارائه میدهد:
| مشخصه فنی و کاربردی | سیستم بیمتال کنتاکتور | کلید حرارتی مناسب موتور (MPCB) | سافت استارتر با رله دیجیتال |
| نوع حفاظت حرارتی (اضافه بار) | مکانیکی (تیغه دوفلزی) | مکانیکی (دوفلزی با دقت بالا) | الکترونیکی میکروپروسسوری |
| حفاظت در برابر اتصال کوتاه | ندارد (نیاز به فیوز پشتیبان) | دارد (قدرت قطع تا 50 کیلوآمپر) | دارد (حفاظت الکترونیکی سریع) |
| قابلیت کلیدزنی مداوم (تعداد بالا) | عالی (به واسطه کنتاکتور) | ضعیف (صرفا برای قطع حفاظتی) | متوسط (محدودیت تعداد استارت) |
| مدیریت جریان هجومی استارت | ندارد (راه اندازی تکضرب) | ندارد (راه اندازی مستقیم) | عالی (کاهش جریان هجومی) |
| قابلیت اتصال به شبکه و اتوماسیون | متوسط (از طریق کنتاکتهای کمکی) | ضعیف (نیاز به کنتاکت کمکی جانبی) | عالی (پروتکل Modbus/Profibus) |
| هزینه خرید و صرفه اقتصادی | بسیار اقتصادی و ارزان | متوسط | بالاتر (تجهیز پیشرفته دیجیتال) |
فرآیند نصب مجموعه بیمتال کنتاکتور باید با رعایت کامل اصول ایمنی و در زمان قطع کامل کلید اصلی تابلو برق انجام شود. ابتدا کابلهای سه فاز ورودی قدرت را به ترمینالهای 1, 3, 5 کنتاکتور متصل کنید. سپس شاخکهای ورودی بیمتال را کاملا در داخل ترمینالهای خروجی 2, 4, 6 کنتاکتور قرار داده و پیچهای ترمینال را با پیچگوشتی مناسب و گشتاور استاندارد (طبق کاتالوگ سازنده) محکم کنید. شل بودن این پیچها باعث ایجاد مقاومت تماسی، تولید حرارت کاذب و تریپهای خطا یا حتی ذوب شدن بدنه پلاستیکی رله میشود.
در مرحله تنظیم، ابتدا جریان نامی موتور را از روی پلاک بخوانید. با استفاده از یک پیچگوشتی چهارسو کوچک، فک مدرج زرد رنگ روی بدنه بیمتال را بچرخانید تا فلش کوچک آن دقیقا روی عدد جریان نامی موتور قرار گیرد. در صورتی که موتور در شرایط سخت و زیر بار سنگین راه اندازی میشود، میتوانید جریان را حداکثر تا 1.05 برابر جریان نامی تنظیم کنید، اما تنظیم مقادیر بالاتر به معنای حذف لایه حفاظتی موتور خواهد بود. پس از اتمام سیمکشی بخش فرمان، قبل از روشن کردن مدار قدرت، دکمه تست (Test) روی بیمتال را فشار دهید تا از قطع شدن صحیح کنتاکت 95-96 و عملکرد مکانیکی اهرمها مطمئن شوید.
یکی از خطاهای رایج در کارخانجات، داغ شدن بیش از حد بدنه بیمتال و کنتاکتور است. علت اصلی این پدیده، شل بودن اتصالات کابلها یا اکسید شدن تیغههای پلاتین داخل کنتاکتور است. در سرویسهای دورهای شش ماهه، تکنسینهای نگهداری و تعمیرات باید با استفاده از دستگاه ترموویژن (دوربین حرارتی)، دمای ترمینالها را رصد کنند. هرگونه اختلاف دمای فاحش بین سه فاز، نشاندهنده شل بودن اتصال یا وجود نابرابری جریان در فازهای شبکه است.
اگر رله بیمتال مرتبا تریپ میکند اما جریان مصرفی موتور عادی است، سه علت تخصصی وجود دارد: اول، خرابی مکانیزم داخلی بیمتال به دلیل استهلاک؛ دوم، بالاتر بودن دمای محیط داخل تابلو برق از حد مجاز (کمبود سیستم تهویه و فن تابلو)؛ و سوم، انتخاب نادرست رنج بیمتال. برای پیشگیری از خرابیهای ناگهانی، همواره ترمینالها را از گرد و غبار پاک کنید و از سلامت فنهای تهویه تابلو مطمئن شوید.
بیمتال تنها در برابر اضافه بارهای تدریجی و قطع فاز محافظت میکند. اگر جریان اتصال کوتاه شدید رخ دهد یا بیمتال غیراستاندارد و تقلبی باشد، سرعت قطع آن برای نجات موتور کافی نخواهد بود؛ همچنین تنظیم نادرست جریان (بالاتر از پلاک موتور) عامل اصلی این مشکل است.
کلید حرارتی (MPCB) مدار قدرت را مستقیما قطع میکند و حاوی محافظ اتصال کوتاه (مغناطیسی) است، در حالی که بیمتال یک رله فرمانی است که فقط اضافه بار حرارتی را تشخیص داده و برای قطع مدار به کنتاکتور وابسته است.
کنتاکت 95-96 یک تیغه بسته (NC) است که در مسیر بوبین کنتاکتور قرار گرفته و مدار را قطع میکند. کنتاکت 97-98 یک تیغه باز (NO) است که برای روشن کردن چراغ سیگنال خطا یا ارسال سیگنال فالت به PLC استفاده میشود.
بر روی بدنه بیمتال یک دکمه یا اهرم کوچک به نام Test وجود دارد. با حرکت دادن آن در زمان روشن بودن مدار فرمان، تیغه 95-96 باز شده و کنتاکتور باید بلافاصله قطع شود که نشاندهنده سلامت مکانیکی رله است.
کلاس تریپ زمان واکنش رله را در برابر اضافه بار مشخص میکند. کلاسهای رایج 10 و 20 هستند. کلاس 10 برای موتورهای استاندارد است که در کمتر از 10 ثانیه تحت جریان آمپر بالا قطع میکند و کلاس 20 برای بارهای سنگین با راه اندازی طولانی است.
خیر، رلههای بیمتال صنعتی دارای 3 لایه تیغه حرارتی برای سه فاز هستند؛ اما برعکس آن امکانپذیر است؛ یعنی میتوان از بیمتال سه فاز برای موتور تک فاز استفاده کرد، مشروط بر اینکه جریان فاز عبوری را به صورت سری از هر سه تیغه عبور دهید تا رله دچار خطای قطع فاز نشود.
این مشکل ارتباط مستقیم به بیمتال ندارد؛ لرزش یا صدای ویزویز کنتاکتور ناشی از افت ولتاژ مدار فرمان، کثیف شدن یا ورود گرد و غبار به هسته آهنی بوبین، یا ترک خوردن حلقه اتصال کوتاه روی هسته است که نیاز به سرویس دارد.
خیر، ساختار بیمتال مکانیکی است و باید چند دقیقه (معمولا 2 تا 5 دقیقه) زمان داده شود تا تیغههای دوفلزی داخلی خنک شده و به حالت اولیه بازگردند؛ در غیر این صورت دکمه ریست عمل نخواهد کرد.
برندهای اشنایدر الکتریک (Schneider)، زیمنس (Siemens)، تکو (TECO) و هیوندای از معتبرترین برندها هستند. برند تکو به دلیل کیفیت بالا و قیمت بسیار رقابتی، گزینهای فوقالعاده اقتصادی برای صنایع محسوب میشود.
استفاده از مقدار بسیار کمی گریس دیالکتریک در محل اتصالات فرمان، مانع از اکسیداسیون و زنگزدگی ترمینالهای مسی در محیطهای مرطوب کارخانجات شده و پایداری اتصالات الکتریکی را تضمین میکند.
ترکیب هوشمندانه بیمتال کنتاکتور به عنوان یکی از پایدارترین، قابلاعتمادترین و اقتصادیترین راهکارهای حفاظت و کلیدزنی الکتروموتورها در صنایع مختلف شناخته میشود. با انجام محاسبات دقیق جریان نامی، انتخاب رنج مناسب و استفاده از تجهیزات اصیل، میتوان از توقفهای ناگهانی خطوط تولید و سوختن موتورهای گرانقیمت جلوگیری کرد.
همواره هماهنگی میان کدهای نقشه خوانی و فواصل سرویسهای دورهای، ضامن راندمان بالای سیستم برق کارخانه شما خواهد بود. شرکت تأمین و پشتیبانی تجهیزات برق صنعتی و اتوماسیون صنعتی مبین نیرو رای با دارا بودن تیم مهندسی باسابقه، اصالت کامل قطعات و بهترین قیمتهای رقابتی بازار را برای پروژههای اتوماسیون شما تضمین میکند.
اطلاعات تماس شرکت مبین نیرو رای:
